Trump tuyên bố "ký thỏa thuận Iran vào Chủ nhật, eo Hormuz mở cửa cho tất cả" — Vance thừa nhận văn bản "chỉ 1 trang", phe Cộng hòa nổi giận

Trên mạng xã hội ngày 17/10, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra tuyên bố gây chấn động toàn cầu về thỏa thuận với Iran: theo lời ông, thỏa thuận dự kiến được ký vào ngày mai, và "ngay sau khi ký, eo biển Hormuz MỞ CỬA CHO TẤT CẢ". Tuy nhiên, ngay trong nội bộ chính quyền Mỹ, các chi tiết lại đang vênh nhau — và phe Cộng hòa tại Thượng viện đã nổi giận đòi Nhà Trắng phải công khai toàn bộ nội dung.

"Ký vào ngày mai, Hormuz mở cửa cho tất cả" — Trump nói gì

Trong bài đăng ngày 17/10, Tổng thống Trump viết: "Thỏa thuận dự kiến được ký vào ngày mai, và ngay sau khi ký, eo biển Hormuz MỞ CỬA CHO TẤT CẢ". Đây là tuyên bố cụ thể nhất từ trước đến nay của ông về mốc thời gian hoàn tất thỏa thuận với Tehran — một thỏa thuận mà cả thế giới đã chờ đợi kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ-Israel và Iran có hiệu lực từ ngày 8/4, sau cuộc chiến bùng phát ngày 28/2/2026.

Ý nghĩa của lời hứa này là khổng lồ: khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng của toàn thế giới đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Việc "mở cửa cho tất cả" đồng nghĩa với việc chấm dứt những tháng ngày căng thẳng tột độ trên tuyến hàng hải huyết mạch này, nơi các vụ tấn công tàu hàng đã leo thang đến mức kỷ lục trong tuần qua.

Pakistan — với Thủ tướng Shehbaz Sharif làm trung gian — đang chuẩn bị cho một lễ ký kết theo hình thức điện tử, cho thấy mạng lưới ngoại giao của chính quyền Trump đang phát huy tác dụng vào thời khắc quyết định.

"Iran sẽ không nhận được một xu" và "Bụi Hạt nhân"

Trong cùng tuyên bố, ông Trump nhấn mạnh một điều kiện cứng rắn: Iran sẽ không nhận được tiền trong thỏa thuận này. Đây là đòn đánh trực diện vào kỳ vọng của Tehran — và là minh chứng cho phong cách đàm phán "nước Mỹ trên hết" của ông Trump: hòa bình phải đi kèm với việc tước bỏ nguồn lực tài chính của đối thủ.

Đáng chú ý hơn, Tổng thống Mỹ tuyên bố Washington sẽ "đi lấy Bụi Hạt nhân" — cách ông gọi uranium làm giàu cấp độ cao của Iran — để mang đi tiêu hủy. "Bụi Hạt nhân" (Nuclear Dust) là cụm từ đầy hình ảnh mà ông Trump dùng để chỉ kho uranium mà Tehran đã tích lũy, và việc Mỹ trực tiếp thu giữ, tiêu hủy số vật liệu này sẽ là bảo đảm cứng rắn nhất rằng Iran không thể quay lại con đường vũ khí hạt nhân.

Đây chính là "củ cà rốt và cây gậy" phiên bản Trump: hứa hẹn mở cửa Hormuz nhưng tước sạch tiền bạc và vật liệu hạt nhân của Tehran — điều không tổng thống Mỹ nào trước đây dám đặt ra.

Vance "dội gáo nước lạnh": văn bản "chỉ khoảng 1 trang"

Nhưng ngay khi Nhà Trắng còn đang ăn mừng tuyên bố của Tổng thống, Phó Tổng thống JD Vance đã lên sóng CNN và thừa nhận một sự thật khiến nhiều người giật mình: bản ghi nhớ (MOU) mà hai bên chuẩn bị ký "chỉ khoảng 1 trang", và mọi chi tiết cụ thể vẫn còn phải trải qua quá trình đàm phán kỹ thuật phức tạp.

Phát biểu của ông Vance trên CNN, được WorldEarthNews dẫn lại ngày 16/10, đã châm ngòi cho làn sóng hoài nghi ngay trong lòng đảng Cộng hòa. Các thượng nghị sĩ John Thune và Thom Tillis công khai bày tỏ sự nghi ngờ, đòi Nhà Trắng phải công khai toàn bộ nội dung thỏa thuận trước khi đặt bút ký. Thông điệp của họ rất rõ ràng: một văn bản "1 trang" là quá mỏng manh để đặt cược an ninh quốc gia của nước Mỹ.

Sự vênh nhau giữa tuyên bố tự tin của Tổng thống và lời thừa nhận thận trọng của Phó Tổng thống đặt ra câu hỏi lớn: thỏa thuận đã thực sự "chín muồi", hay vẫn chỉ là khung sườn cần nhiều tháng đàm phán?

Mốc thời gian vênh nhau: mỗi bên nói một kiểu

Điều khiến giới quan sát đau đầu nhất chính là các mốc thời gian ký kết đang vênh nhau giữa các nguồn tin. Tổng thống Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng thỏa thuận "dự kiến được ký vào ngày mai" — tức Chủ nhật. Trong khi đó, một số nguồn tin khác lại đề cập đến khả năng tổ chức lễ ký tại Geneva vào thứ Sáu. Về phía Tehran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lại nói rằng Iran sẽ hoàn tất dự thảo trong 2-3 ngày tới.

Ba mốc thời gian, ba giọng điệu khác nhau — và chưa bên nào đưa ra được lịch trình chính thức, thống nhất. Sự mâu thuẫn này cho thấy các cuộc đàm phán hậu trường vẫn đang diễn ra hết sức căng thẳng, và tuyên bố của ông Trump có thể là đòn gây sức ép ngoại giao hơn là một lịch trình đã được hai bên chốt cứng.

Càng đáng chú ý hơn khi chỉ một ngày trước tuyên bố lạc quan này, chính ông Trump còn dọa rằng Washington "đang cân nhắc" tiến hành các cuộc không kích giới hạn nhằm vào Iran, đồng thời chê đề xuất mới nhất của Tehran có "những điều tôi không thể đồng ý". Từ đe dọa không kích đến tuyên bố ký thỏa thuận chỉ trong 24 giờ — đó chính là nghệ thuật đàm phán tốc độ cao mang thương hiệu Trump, khiến cả đồng minh lẫn đối thủ đều phải nín thở theo dõi.

Bối cảnh: từ chiến tranh 28/2 đến bàn đàm phán

Để hiểu được tầm vóc của thỏa thuận này, cần nhớ lại rằng cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran đã bùng phát ngày 28/2/2026, đẩy cả Trung Đông đến bờ vực của một cuộc xung đột toàn diện. Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 đã mang lại những tháng ngày yên ắng mong manh — nhưng các vụ tấn công tàu hàng ở Hormuz, các đòn phong tỏa kinh tế và những lời đe dọa qua lại chưa bao giờ thực sự dừng lại.

Nếu được ký đúng như tuyên bố của ông Trump — Iran không nhận được tiền và phải giao nộp toàn bộ uranium làm giàu cấp độ cao — đây sẽ là thắng lợi ngoại giao lớn nhất nhiệm kỳ của ông.

Nhưng với một văn bản "chỉ khoảng 1 trang" như lời ông Vance thừa nhận, và sự hoài nghi đang dâng cao ngay trong đảng Cộng hòa, con đường từ tuyên bố đến hiện thực vẫn còn đầy chông gai. Cả thế giới đang nín thở: liệu Chủ nhật này sẽ đi vào lịch sử như ngày hòa bình trở lại với Trung Đông, hay chỉ là một cột mốc nữa trong ván cờ ngoại giao đầy kịch tính của Donald Trump? (Theo Bankb.it, Al Jazeera, WorldEarthNews, 16-17/10/2026)